Voeding, onderdeel van ontwikkelingshulp of ontwikkelingssamenwerking?
Rwandese vrouwen krijgen les in gezonde voeding. Maaltijden worden bij een Rwandees voedingscentrum uitgedeeld. Ontwikkelingshulp of ontwikkelingssamenwerking?
Als voedingskundige weet ik waarom mensen groenten en fruit moeten eten, waarom eiwitten belangrijk zijn en waarom ons zout met jodium wordt verrijkt. En ik weet ook dat een een tekort aan voeding, of beter gezegd een tekort aan kwalitatief goede voeding, leidt tot gebreken en ziekten met ver strekkende gevolgen.
In mijn ogen poogt ontwikkelingshulp om op de korte termijn te voorzien in deze behoeften, daar waar nodig. VN organisaties zoals UNICEF, UNHCR en het WFP houden zich hiermee bezig, maar ook ontwikkelingsorganisaties en ngo’s zijn op dit gebied volop in de weer.
Maar niet alleen voor de individu, ook voor een samenleving is voeding essentieel. Goede voeding levert naast de bouwstenen voor je lichaam, ook de bouwstenen voor een samenleving. Want hoeveel kun je als ondervoed persoon nog aan een samenleving bijdrage? Als je door honger of ziekte minder vaak naar school kunt, heeft dit uiteindelijk effect op een samenleving, bijvoorbeeld omdat er minder (hoog) opgeleide mensen zijn. Maar het leidt ook tot minder werkkrachten, een zwakkere economie en een zwaardere belasting van de gezondheidszorg. En dat een gebrek aan voedsel door hoge voedselprijzen leidt tot onrust, daar zijn de Arabische revoluties wel erg recente voorbeelden van.
Waar ontwikkelingshulp veelal korte termijn problemen aanpakt, zoals voorzien in de primaire levensbehoeften, richt ontwikkelingssamenwerking zich meer op de lange termijn. Met ontwikkelingssamenwerking poog je een betere samenleving te creëren en dat is vaak een samenleving zonder ondervoeding. Wat is hiervoor dan nodig? Om te beginnen een goed bestuur en vrede als stabiele basis, maar ook kennis over voeding, landbouw en handel zijn essentieel. Wat is goede voeding, welke gewassen zijn geschikt voor welke ondergrond, hoe verhoog je de productie en hoe kun je deze producten het beste verkopen?
Dit maakt ontwikkelingssamenwerking veel complexer dan ontwikkelingshulp, omdat er veel meer aspecten bij komen kijken. Het doel van ontwikkelingshulp is daarentegen concreter, de hulp meer gefocust en (positief) resultaat sneller zichtbaar.
Duidelijk is dat vele aspecten gerelateerd zijn aan voeding. Aspecten zoals het verbouwen van voedsel, het verhandelen van voedsel, en bijvoorbeeld de beschikbaarheid van schoon (drink)water. Deze aspecten zijn zeker ook een onderdeel van ontwikkelingssamenwerking, maar gaat alles wel goed?
Want hoe zit het met zaken als ongelijke invoerrechten van grondstoffen of landbouw overschotten die ‘gedumpt’ worden in ontwikkelingslanden? Ook dit is gerelateerd aan voeding en een onderdeel van ontwikkelingssamenwerking, maar draagt dit bij aan een betere samenleving zonder ondervoeding?
De termen ontwikkelingshulp en ontwikkelingssamenwerking omvatten veel meer dan hierboven beschreven, maar helder voor mij is wel dat voeding in beiden een belangrijke rol speelt. Voeding is belangrijk op de korte termijn, maar de gevolgen op de lange termijn en op het groter geheel zijn veel omvangrijker. Maar of alles met de juiste intenties gebeurt, dat is te betwijfelen…
