Coolpolitics

Tijdens de afgelopen Lowlands University doken we met onze cameraploeg achter de schermen bij drie internationaal gerenommeerde wetenschappers. We geven je een impressie van de sfeer op Lowlands en nemen je mee voor een kijkje in de keuken bij Dick Swaab, Jan Hoeijmakers en Rens Waters.

Wat vinden de professoren van een van de grootste festivals van ons land? Wat zijn de drijfveren van deze wetenschappelijke grootmeesters? En waarom vinden zij het belangrijk om hun kennis over te dragen aan het Lowlands publiek?

Dick Swaab, neurobioloog en directeur van de Hersenbank vertelt over de basis van al onze gedragingen: de hersenen. Hij schreef het boek ‘Wij zijn ons brein’. Zijn lezing ging over de seksuele differentiatie van onze hersenen. Wat bepaalt nou eigenlijk onze genderidentiteit? Waarom zijn wij zoals we zijn? Waarom gedragen we ons onder bepaalde omstandigheden zoals we ons gedragen? Met veel moeite kun je het gedrag bijsturen, maar ons karakter is zoals het is. ‘Psychologen kunnen zich daarom flink afzetten tegen mijn beroep’, aldus Swaab.

In de jaren ’70 was het heel moeilijk voor Swaab om hersenen te krijgen van alzheimer patiënten. Dit heeft hem dan ook vier jaar gekost. Er moest een organisatie komen die zorgde voor hersenweefsel voor onderzoek en daarom richtte hij de Hersenbank op. ‘Het geeft niet wat voor domme dingen ik nu zeg, later wordt mijn brein goed gebruikt.’ Hij raadt iedereen aan donor te zijn voor de Nederlandse Hersenbank. Swaab vertelt lachend dat hij zelden meemaakt dat er tijdens zijn lezing geapplaudisseerd wordt.

Een andere enthousiaste professor die wij mochten verwelkomen was Rens Waters. Hij vindt het een unieke kans voor elke wetenschapper om op Lowlands je verhaal te mogen doen. Hij zet het in ieder geval op zijn CV! Waters is hoogleraar sterrenkunde en wetenschappelijk directeur van het SRON (Netherlands Institute for Space Research). Zijn fascinatie voor sterrenkunde begon toen Armstrong zijn eerste stappen op de maan zette. Met zijn college ‘A star is born’ legt hij het publiek uit hoe sterrenstelsels zich vormen. Waar komt het allemaal vandaan en hoe werkt het heelal?

Waters laat ons een nieuw instrument zien dat nog in ontwikkeling is. ‘Dit instrument zal een revolutie teweegbrengen op het gebied van het in kaart brengen van de hemel op hele lange golflengtes’, aldus Waters. Hij moet nog even geduld hebben want over 10 jaar zal het instrument pas gelanceerd worden.

‘Wetenschappelijke aanpak is de enige manier waarin we in de toekomst grote problemen van onze maatschappij de baas kunnen worden of voor kunnen zijn’, zegt Jan Hoeijmakers hoogleraar moleculaire genetica. Hij vindt het fantastisch om aan dit jonge publiek zijn verhaal te doen en uit te leggen hoe het er in een lab aan toegaat.

We nemen een kijkje op het Erasmus Medisch Centrum in Rotterdam waar hij werkzaam is en toont het lab waar ze cellen bewaren in vloeibare stikstof van -196 graden. ‘Omdat we ouder worden, worden we geconfronteerd met ziektes die er vroeger nauwelijks waren. Onderzoek naar veroudering en kanker zijn van groot belang’, zegt Hoeijmakers.

Als zijn lezing begint maakt hij direct een opmerking over het applaus: ‘Daar kunnen mijn medicijnenstudenten nog wat van leren.’ Ook na de lezing is het publiek enthousiast: ‘Interessant om te zien hoe complex het lichaam eigenlijk is en ook leuk om te weten dat we steeds langer leven.’

Bekijk de volledige colleges van Dick Swaab, Rens Waters en Jan Hoeijmakers en meer hier. Ook in 2012 zijn we er weer met een Lowlands University. Wie er college komt geven? Dat houden we nog even geheim!

De special reports werden mede mogelijk gemaakt door de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO).